ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 49: การแต่งกายชาวมุสลิม การแต่งกายของชาวมุสลิม ไม่ว่าหญิงหรือชาย ถือเป็นหนึ่งในบทบัญญัติที่สำคัญของศาสนาอิสลาม ยึดปฏิบัติมาพร้อมกับการถือกำเนิดของศาสนาอิสลามหรือกว่า 1,400 ปีมาแล้ว การแต่งกายของมุสลิม ตามหลักการในศาสนาอิสลาม มีวัตถุประสงค์สำคัญ คือ การปกปิดสิ่งพึงละอายของร่างกาย โดยเฉพาะร่างกายของสตรีมุสลิม ทั้งนี้เพื่อไม่ให้ส่วนหนึ่งส่วนใดของเรือนร่างเพศหญิง ดึงดูดความสนใจของบุรุษเพศ อันจะก่อให้เกิด “ฟิตนะห์” […]

ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 30: งานโฮ้ลโต๊ะกีแซะห์           ชุมชนมุสลิมภูเขาทองจังหวัดพระนครศรีอยุธยาเป็นกลุ่มทางศาสนาอิสลามแนวทางซูฟีกลุ่มย่อยสายหนึ่งในประเทศไทยเรียกว่า “กอดิรียะฮ์” ซึ่งมีหลักการและแนวทางปฏิบัติแตกต่างจากมุสลิมส่วนใหญ่ทั่วไปโดยเน้นการให้ความสำคัญกับผู้นํากลุ่มคือแช็คมุอัมหมัดอาลีซุกรีย์หรือ “โต๊ะกีแซะฮ์” ซึ่งมีชีวิตอยู่ในช่วงระหว่างพ.ศ. 2391 – 2475 อย่างไรก็ตามชีวประวัติของโต๊ะกีแซะฮ์ที่มีการบันทึกไว้ล้วนมาจากคําบอกเล่าของสานุศิษย์ซึ่งมีความเชื่อและความศรัทธาต่อโต๊ะกีแซะฮ์ในฐานะบุคคลศักดิ์สิทธิ์เรื่องราวในบันทึกจึงมักเป็นเหตุการณ์ที่คลุมเครือมากกว่าที่จะระบุอย่างชัดเจนตรงไปตรงมาได้อย่างไรก็ตามจากแนวทางของกลุ่มที่ให้ความสำคัญต่อผู้นําเป็นอย่างมากได้สะท้อนผ่านพิธีกรรมและความเชื่อหลักเฉพาะกลุ่มที่จัดขึ้น 4 งานใน 1 ปีโดยมีขบวนแห่คานหามของโต๊ะกีแซะฮ์ เป็นสัญลักษณ์ที่โดดเด่นแตกต่างจากชาวมุสลิมกลุ่มอื่น และเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ปรากฏในทุกพิธีกรรมทั้งนี้ภายใต้ความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมปัจจุบันพิธีกรรมและความเชื่อเกี่ยวกับโต๊ะกีแซะฮ์ของกลุ่มชาวมุสลิมภูเขาทองได้มีบทบาทหน้าที่สำคัญในการตอบสนองต่อบุคคลที่ต้องเผชิญกับความผันผวนในการดำรงชีวิตในปัจจุบันและยังช่วยให้เกิดการเชื่อมโยงภายในกลุ่มเครือญาติชาวมุสลิมภูเขาทองและเครือข่ายสานุศิษย์กอดิรียะฮ์ในหลายพื้นที่ได้กลับมารวมตัวกันโดยมีแช็คมุฮัมหมัดอาลีซุกรีย์เป็นศูนย์รวมจิตใจของทุกคน           งานโฮ้ลโต๊ะกีแซะห์

ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 29: ประเพณีก่อพระเจดีย์ทรายสงกรานต์           คติการก่อเจดีย์ทรายในช่วงเทศกาลสงกรานต์นั้น แต่เดิมถือว่าเป็นการบำเพ็ญทานโดยการขนทรายเข้าวัดและก่อเป็นเจดีย์ทรายเพื่อบูชาตามคติจากพระพุทธศาสนานิกายเจติวาตในส่วนที่ไม่ขัดกับหลักการของฝ่ายเถรวาท คือคติความเชื่อที่ว่าการสร้างและการประดับตกแต่งพระสถูปเจดีย์เป็นกุศลอันยิ่งใหญ่ (อภิชัย โพธิ์ประสิทธิ์ศาสตร์, 2539) สอดคล้องกับข้อสันนิษฐานที่ยอมรับกันว่าพระพุทธศาสนาที่เข้ามาเผยแพร่ในดินแดนแถบสุวรรณภูมิในช่วงแรกนี้นั้นมีทั้งฝ่ายเถรวาทและฝ่ายมหายาน บางนัยถือว่าการก่อเจดีย์ทรายเป็นการนำทรายไปคืนวัด เพราะเมื่อเราไปวัดอาจมีดินทรายติดเท้าออกมาด้วยจึงควรนำไปคืน เพื่อแสดงออกถึงความเคารพในสิ่งที่เป็นของสงฆ์ ปัจจุบันส่วนใหญ่ถือว่าเป็นการขนทรายเข้าวัดเพื่อช่วยสร้าง ซ่อมแซมถาวรวัตถุปูชนียสถานตลอดจนเสนาจะนะต่าง ๆ ในวัด คติการก่อเจดีย์ทรายในปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัยอีกทั้งมีการสร้างสรรค์ต่อยอดประเพณีให้มีชีวิตชีวาและส่งเสริมการท่องเที่ยวและการเรียนรู้ในท้องถิ่น อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนแปลงในพื้นบางพื้นที่ก็อาจนำไปสู่การลดทอนการก่อเจดีย์ทรายลงเป็นเพียงสัญลักษณ์ของสงกรานต์เช่นเดียวกับตัวประเพณีที่ถูกลดทอนคุณค่าด้านอื่นลงให้เหลือเพียงเทศกาลน้ำ

ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 28: ประเพณีการทำบุญหน้าบ้านหลังบ้าน              ช่วงก่อน พ.ศ. 2499 วัดภูเขาทองเป็นวัดร้าง ไม่มีพระจำพรรษาต่อมามีการแต่งตั้งเจ้าอาวาสให้เข้ามาฟื้นฟูวัด มีการปรับปรุงสัปปายะทางกายภาพให้มีความเจริญขึ้น เช่น การก่อสร้างอาคาร การจัดทำซุ้มประตูวัดเพื่อสร้างความสวยงาม รวมทั้งมีการดำเนินกิจกรรมต่างๆภายในวัด เพื่อระดมทุนมาพัฒนาวัด เช่น จัดงานวัด มีการสอยดาว แสดงลิเก มีบ่อโยนเหรียญ

ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 27: ประเพณีไหว้วัดภูเขาทอง          ช่วงก่อน พ.ศ. 2499 วัดภูเขาทองเป็นวัดร้าง ไม่มีพระจำพรรษา ต่อมามีการแต่งตั้งเจ้าอาวาส ให้เข้ามาฟื้นฟูวัด มีการปรับปรุงสัปปายะทางกายภาพ ให้มีความเจริญขึ้น เช่น การก่อสร้างอาคาร การจัดทำซุ้มประตูวัด เพื่อสร้างความสวยงาม รวมทั้งมีการดำเนินกิจกรรมต่างๆภายในวัด เพื่อระดมทุน มาพัฒนาวัด เช่น

ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 26: ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง            ช่วงก่อน พ.ศ. 2499 วัดภูเขาทองเป็นวัดร้าง ไม่มีพระจำพรรษา ต่อมามีการแต่งตั้งเจ้าอาวาส ให้เข้ามาฟื้นฟูวัด มีการปรับปรุงสัปปายะทางกายภาพให้มีความเจริญขึ้น เช่น การก่อสร้างอาคาร การจัดทำซุ้มประตูวัด เพื่อสร้างความสวยงาม รวมทั้งมีการดำเนินกิจกรรมต่างๆภายในวัด เพื่อระดมทุนมาพัฒนาวัด เช่น จัดงานวัด มีการสอยดาว