ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 50: กระต่ายขูดมะพร้าว กระต่ายขูดมะพร้าว เป็นเครื่องมือสำหรับขูดมะพร้าวที่ยังไม่ได้กะเทาะเปลือกออก เดิมทีการขูดเนื้อมะพร้าวคั้นกะทิ จะใช้ช้อนทำจากกะลามะพร้าวขูดให้เป็นฝอย ต่อมาทำเป็นฟันซี่โดยรอบ บางแห่งใช้ซีกไม้ไผ่บากรอยเป็นซี่สำหรับขูดมะพร้าว จนกระทั่งเมื่อมีการใช้เหล็กมาทำของใช้ในครัวเรือบ จึงได้ตีเหล็กแผ่นบาง ๆ ตัดรูปโค้งมน ใช้ตะไบถู ทำซีละเอียดปลายเหล็กคนเรียกว่า ‘ฟันกระต่าย’ นำส่วนเหล็กขูดฟันกระต่ายนี้ไปประกบหรือเข้าเดือยกับรูปตัวสัตว์ที่เตรียมไว้จนเป็นกระต่ายขูดมะพร้าว การเรียกชื่อ ‘กระต่ายขูดมะพร้าว’ […]

ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 48: เรือสำปั้น “สำปั้น” เป็นชื่อเรือชนิดหนึ่ง ใช้เป็นพาหนะสำหรับอาศัยไปมาหรือบรรทุกสิ่งของสินค้าขึ้นล่องทางน้ำ โดยการแจวหรือพาย คำว่า สำปั้น มีความหมายตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ว่า ชื่อเรือต่อเสริมกราบชนิดหนึ่งเดิมทำด้วยไม้กระดาน ๓ แผ่น ท้ายสูงกว่าหัวเรือ ใช้แจวหรือพาย

ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 22: สานพัดนกยูง         พัดหางนกยูง ตามความเชื่อที่นกยูงเป็นสัตว์ที่บรรลุถึงแก่นธรรม จึงถือได้ว่าเป็นสัตว์ชั้นสูง ด้วยความเชื่อนี้ในการประกอบพิธีกรรมต่างๆ จึงได้มีการนำหางนกยูงมาทำพัด ดังนั้นพัดหากนกยูงจึงเป็นเครื่องประกอบอย่างหนึ่งที่สำคัญในพิธีต่างๆ โดยฉพาะในพิธีปลุกเสกต่างๆ และปลุกเสกพัดเองก็ตาม ตามความเชื่อของคนจีน และนำพัดหางนกยูงที่ปลุกเสกแล้วไปวางในบ้าน หรือสถานที่ทำงานตามหลักฮวงจุ้ย ก็จะทำให้อยู่ดีมีสุข มีหน้าที่การงานที่ดี เจริญก้าวหน้าต่างๆ ทั้งนี้ก็แล้วแต่ความเชื่อของแต่ละกลุ่มชน นอกจากพัดหางนกยูงจะใช้ตามความเชื่อแล้ว

ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 21: กลุ่มจักสานปลาตะเพียนใบลาน       ปลาตะเพียนใบลาน เป็นสัญลักษณ์ของภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่มีชื่อเสียงของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา นิยมนำไปแขวนไว้เหนือเปลเด็ก เพื่อให้เด็กน้อยได้จ้องมองปลาตะเพียน ที่โบกไหวด้วยความเพลิดเพลิน แฝงไปด้วยคติความเชื่อว่า จะทำให้เด็กร่าเริงแจ่มใส เลี้ยงง่าย และเติบโตเป็นเยาวชน ที่มีความพากเพียร สมดั่งชื่อปลาตะเพียน ซึ่งเป็นปลาท้องถิ่นประจำลุ่มน้ำเจ้าพระยา และสะท้อนถึงความเป็นครอบครัว  ที่ประกอบด้วย พ่อ แม่

ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 20: การแกะสลักไม้      งานแกะสลักไม้ ถือว่าเป็นงานศิลปกรรมที่เก่าแก่ประเภทหนึ่ง สำหรับการแกะสลักไม้ในประเทศไทย แต่เดิมนั้นส่วนมากเป็นด้านศาสนาตัวอย่างเช่น งานแกะสลักไม้ประกอบโบสถ์ วิหาร ศาลาวัด หอพระไตรปิฎก ตู้พระไตรปิฎก พระเจดีย์ เป็นต้น งานช่างแกะสลักเป็นงานช่างไทยที่มีมาแต่โบราณ งานศิลปกรรมที่เกี่ยวกับการแกะสลักไม้ในยุคก่อนมักรวมเรียกว่าเครื่องไม้จำหลัก นับได้ว่าเป็นงานศิลปะไทยที่อยู่เคียงคู่กับชาติไทยมาช้านาน ตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ แต่ไม้เป็นวัตถุที่เสื่อมสลาย