ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 23: แม่นางหินลอย ตำนานแม่นางหินลอย เป็นเรื่องเล่าประจำท้องถิ่นแห่งทุ่งภูเขาทอง เกี่ยวกับหินก้อนใหญ่ สีเทา-ขาว รูปร่างค่อนข้างรี ตั้งอยู่บริเวณด้านหลังมัสยิดอาลียิดดารอยน์ ชื่อของ “นางหินลอย” นั้น มีปรากฏอยู่ในเอกสารทางประวัติศาสตร์สมัยกรุงศรีอยุธยาอย่าง “พรรณนาภูมิสถานพระนครศรีอยุธยา” ที่เขียนไว้ว่า “เมื่อรดูเทศกาลตรุศนสงกรานต์ ที่แม่น้ำหัวแหลมหน้าวัดภูเขาทองใต้ศาลเจ้านางหินลอยนั้น พวกจีนตั้งโรงต้มสุราเลี้ยงสุกรฃาย 1” […]
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 50: กระต่ายขูดมะพร้าว กระต่ายขูดมะพร้าว เป็นเครื่องมือสำหรับขูดมะพร้าวที่ยังไม่ได้กะเทาะเปลือกออก เดิมทีการขูดเนื้อมะพร้าวคั้นกะทิ จะใช้ช้อนทำจากกะลามะพร้าวขูดให้เป็นฝอย ต่อมาทำเป็นฟันซี่โดยรอบ บางแห่งใช้ซีกไม้ไผ่บากรอยเป็นซี่สำหรับขูดมะพร้าว จนกระทั่งเมื่อมีการใช้เหล็กมาทำของใช้ในครัวเรือบ จึงได้ตีเหล็กแผ่นบาง ๆ ตัดรูปโค้งมน ใช้ตะไบถู ทำซีละเอียดปลายเหล็กคนเรียกว่า ‘ฟันกระต่าย’ นำส่วนเหล็กขูดฟันกระต่ายนี้ไปประกบหรือเข้าเดือยกับรูปตัวสัตว์ที่เตรียมไว้จนเป็นกระต่ายขูดมะพร้าว การเรียกชื่อ ‘กระต่ายขูดมะพร้าว’
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 49: การแต่งกายชาวมุสลิม การแต่งกายของชาวมุสลิม ไม่ว่าหญิงหรือชาย ถือเป็นหนึ่งในบทบัญญัติที่สำคัญของศาสนาอิสลาม ยึดปฏิบัติมาพร้อมกับการถือกำเนิดของศาสนาอิสลามหรือกว่า 1,400 ปีมาแล้ว การแต่งกายของมุสลิม ตามหลักการในศาสนาอิสลาม มีวัตถุประสงค์สำคัญ คือ การปกปิดสิ่งพึงละอายของร่างกาย โดยเฉพาะร่างกายของสตรีมุสลิม ทั้งนี้เพื่อไม่ให้ส่วนหนึ่งส่วนใดของเรือนร่างเพศหญิง ดึงดูดความสนใจของบุรุษเพศ อันจะก่อให้เกิด “ฟิตนะห์”
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 48: เรือสำปั้น “สำปั้น” เป็นชื่อเรือชนิดหนึ่ง ใช้เป็นพาหนะสำหรับอาศัยไปมาหรือบรรทุกสิ่งของสินค้าขึ้นล่องทางน้ำ โดยการแจวหรือพาย คำว่า สำปั้น มีความหมายตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ว่า ชื่อเรือต่อเสริมกราบชนิดหนึ่งเดิมทำด้วยไม้กระดาน ๓ แผ่น ท้ายสูงกว่าหัวเรือ ใช้แจวหรือพาย
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 47: มัสยิดดารุซซุนนะห์ มัสยิดดารุซซุนนะห์แห่งนี้ เดิมมีชื่อเรียกว่า “ศาลา” เป็นเรือนไม้ สร้างขึ้นเมือใด และในสมัยใดนั้นไม่ปรากฏหลักฐานที่ชัดเจน แต่จากคำบอกเล่าของบรรพบุรุษว่า เมื่อประมาณปี พ.ศ.2430 ศาลาแห่งนี้ได้ใช้เป็นสถานที่ละหมาดญะมาอะต์ และสอน อัล-กุรอาน ในปี พ.ศ.2450 ศาลาแห่งนี้ได้ถูกย้ายจากที่เดิมซึ่งไกลจากน้ำ ไปยังบริเวณริมแม่น้ำ
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 46: วัดดาวดึงส์ วัดดาวดึงส์เป็นโบราณสถานร้าง ตั้งอยู่ในพื้นที่หมู่ 1 บ้านหาดทราย แต่เดิมคงเป็นวัดที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา แต่ลำน้ำเกิดเปลี่ยนทิศทางไหลไปกัดเซาะฝั่งตรงข้ามของแม่น้ำ ทำให้ฝังหน้าวัดดาวดึงส์ มีผืนดินงอกออกไปเรื่อยๆ เกิดเป็นหาดทรายอันเป็นที่มาของชื่อหมู่บ้าน “บ้านหาดทราย” ปัจจุบันวัดดาวดึงส์เหลือเพียงเศษซากของพระพุทธรูป ที่ชาวบ้านนำมารวบรวมไว้แล้วต่อเติมซ่อมแซมองค์พระพุทธรูป โดยพอกปูนปั้นพระพักตร์ แล้วทาสีขาวตามความศรัทธาของชาวบ้านโดยสร้างศาลากันแดดกันฝนไว้ ชาวบ้านในตำบลภูเขาทอง
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 45: โรงเรียน สุดินสหราษฎร์ โรงเรียนสุดินสหราษฎร์ ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 2 บ้านภูเขาทอง ตำบลภูเขาทอง อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 13000 โรงเรียนสุดินสหราษฎร์ โดยมี อิหม่านสุดิน ศรีสมาน เป็นผู้จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 30
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 44: วัดกงจักร วัดกงจักร เป็นวัดร้างสมัยกรุงศรีอยุธยา ตั้งอยู่ริมทุ่งนากว้างใหญ่บนทุ่งภูเขาทอง ปรากฏร่องรอย ของโคกเนินดินในบริเวณที่เคยเป็นวัด มีพระพุทธรูปศิลาประดิษฐานดรียงกัน 3 องค์ แต่เดิมนั้นพระพุทธรูปทั้งสามเคยมีเศียรครบทั้ง 3 องค์ แต่เป็นที่น่าเสียดายที่ภายหลังมีผู้ลักลอบตัดเศียรพระ และขุดอิฐบริเวณวัดไปขาย ต่อมาชาวบ้านในละแวกใกล้เคียง ได้นำเศียรพระจากที่อื่นมาซ่อมแซม ให้พระพุทธรูปมีความสมบูรณ์ขึ้น รวมทั้งมีการเทปูน
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 43: วัดป่าพลู จากหนังสือ อยุธยาที่ไม่คุ้นเคย โดยปวัตร์ นวะมะรัตน ได้เขียนไว้ว่า วัดป่าพลูแห่งนี้ไม่พบหลักฐานการสร้าง แต่สันนิษฐานว่าน่าจะสร้างก่อนสมัยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ เพราะมีปรากฎในพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาเมื่อครั้งศึกหงษาวดีตะเบ็งชเวตี้ พ.ศ. 2091 มีความพอสังเขปว่า เมื่อครั้งศึกหงษาวดีตะเบ็งชเวตี้ ยกทัพเข้าล้อมพระนครในสมัยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ (พ.ศ. 2091 –
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 42: วัดช่องลม วัดช่องลม เป็นวัดร้างแถบคลองมหานาค เมื่อเดินเข้าไปสำรวจในพื้นที่ ก็พบกับส่วนผนังหรือกำแพงด้านเดียว ที่มีสภาพทรุดโทรมไปตามกาลเวลา รอวันที่จะพังทลายลงไปมีช่องโหว่ขนาดใหญ่ 2 ช่อง และช่องหนึ่งรอยแตกร้าวนี้ดูแล้วน่าจะมีโอกาสทลายลงมาในอนาคต ส่วนอีกด้านหนึ่ง จะเห็นศิลปะปูนปั้นที่ยังหลงเหลืออยู่บ้าง แต่ก็ได้หลุดร่นไปตามกาลเวลา หายไปมากกว่าครั้งที่มีคนเข้าไปสำรวจ นอกจากนี้ยังพบซากพระพุทธรูปบางส่วนตกอยู่ใกล้เคียงกัน ลักษณะเป็นหน้าตักพระพุทธรูปปางมารวิชัย ในด้านประวัติศาสตร์ชุมชน
