ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 21: กลุ่มจักสานปลาตะเพียนใบลาน ปลาตะเพียนใบลาน เป็นสัญลักษณ์ของภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่มีชื่อเสียงของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา นิยมนำไปแขวนไว้เหนือเปลเด็ก เพื่อให้เด็กน้อยได้จ้องมองปลาตะเพียน ที่โบกไหวด้วยความเพลิดเพลิน แฝงไปด้วยคติความเชื่อว่า จะทำให้เด็กร่าเริงแจ่มใส เลี้ยงง่าย และเติบโตเป็นเยาวชน ที่มีความพากเพียร สมดั่งชื่อปลาตะเพียน ซึ่งเป็นปลาท้องถิ่นประจำลุ่มน้ำเจ้าพระยา และสะท้อนถึงความเป็นครอบครัว ที่ประกอบด้วย พ่อ แม่ […]
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 20: การแกะสลักไม้ งานแกะสลักไม้ ถือว่าเป็นงานศิลปกรรมที่เก่าแก่ประเภทหนึ่ง สำหรับการแกะสลักไม้ในประเทศไทย แต่เดิมนั้นส่วนมากเป็นด้านศาสนาตัวอย่างเช่น งานแกะสลักไม้ประกอบโบสถ์ วิหาร ศาลาวัด หอพระไตรปิฎก ตู้พระไตรปิฎก พระเจดีย์ เป็นต้น งานช่างแกะสลักเป็นงานช่างไทยที่มีมาแต่โบราณ งานศิลปกรรมที่เกี่ยวกับการแกะสลักไม้ในยุคก่อนมักรวมเรียกว่าเครื่องไม้จำหลัก นับได้ว่าเป็นงานศิลปะไทยที่อยู่เคียงคู่กับชาติไทยมาช้านาน ตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ แต่ไม้เป็นวัตถุที่เสื่อมสลาย
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 19: การแสดงอุเลาะห์นบี การแสดงอุเละห์นบี ชุมชนชาวมุสลิมในท้องที่ตำบลภูเขาทองจะประกอบไปด้วยมุสลิม 2 กลุ่ม คือกลุ่มที่อาศัยอยู่ในหมู่ที่ 1 และกลุ่มที่อาศัยอยู่ที่หมู่ที่ 2 ชุมชนมุสลิมหมู่ที่ 1 นั้น เป็นกลุ่ม “แขกเทศ” หรือ “แขกแพ”
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 18: กลองรำมะนา กลองรำมะนา เป็นเครื่องตีประเภทกลองขึ้นหนังหน้าเดียว มีลักษณะสั้นหน้ากองขึงด้วยหนังวัวตึงด้วยหมุดทองแดงโดยรอบ มีเชือกเส้นหนึ่งที่เรียกว่า “สนับ” สำหรับหนุนข้างในโดยรอบ ถ้าหนังกองหย่อนก็สามารถช่วยทำให้เสียงสูง และไพเราะขึ้นได้บรรเลงด้วยการตีด้วยฝ่ามือคู่กับโทนมโหรี กลองรำมะนาเริ่มใช้ประกอบจังหวะในการแสดงร้องเพลง “บันตน” ซึ่งเข้าใจว่าได้รับต้นแบบมาจากชวาและเข้ามาแพร่หลายในไทย ช่วงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ต่อมาได้พัฒนาเข้ามาเป็นส่วนหนึ่ง ในการบรรเลงเพลงประกอบจังหวะการละเล่นพื้นบ้านของไทย เช่น
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 17: กลองยาว นางรำ กลองยาว นับว่าเป็นเครื่องดนตรีที่ได้รับความนิยม และเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นในทุกภูมิภาคของไทยที่สืบทอดกันมายาวนานเป็นที่น่าเสียดายที่เยาวชนรุ่นใหม่ มีความสนใจในเครื่องดนตรีชนิดนี้น้อยลงเรื่อยๆ แต่ก็มีบางโรงเรียนที่เล็งเห็นความสำคัญของภูมิปัญญาท้องถิ่นนี้จึงกำหนดให้มีการเรียนการสอนวิชากลองยาว กลองยาวมีลักษณะลำตัว หรือตัวหุ่นกองยาวตอนหน้าใหญ่ตอนท้ายเรียวแล้วบานปลายเป็นรูปดอกลำโพง ตัวหุ่นกองทำด้วยไม้ ขึ้นหนังหน้าเดียวตรงกลาง เป็นโพรงทะลุติดต่อจากหัวถึงท้าย ขนาดของกองยาวที่นิยมใช้ในปัจจุบันนี้มี 3 ขนาด คือ กลองยาวขนาดเล็ก
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 16: เพลงเรือ เพลงเรือ เป็นเพลงพื้นบ้านของชาวกรุงเก่า ที่ใช้ปฏิภาณกวีตอบกันระหว่างชายหญิง แสดงถึงภูมิปัญญา ในหลายด้าน แสดงให้เห็นถึงความสามารถ ในการสรรหาถ้อยคำมาใช้ให้เกิดความไพเราะ และจินตนาการ เพลงเรือขึ้นตันด้วยบทไหว้ครู เกริ่น เดินเรื่อง และ บทลา เช่น ตอนเกริ่นเข้าเพลงเรือ หลังการไหว้ครู
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 15: หลวงพ่อเสือ หลวงพ่อเสือ เป็นพระพุทธรูปที่ประดิษฐานอยู่ด้านหลังองค์พระประธานภายในพระอุโบสถวัดภูเขาทอง เป็นพระพุทธรูปที่สลักจากหินทราย มีการลงน้ำยารักจนมีสีดำทั้งองค์ ชาวบ้านเรียกกันว่า “พระยอดขุนพล” มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับหลวงพ่อเสือมากมายหลายสำนวน บ้างเล่าว่า ในสมัยที่บริเวณวัดยังเป็นป่ารกร้างอยู่นั้น มีผู้พบเห็นเสือเดินผ่านมาในบริเวณพระอุโบสถที่เหลือเพียงซากปรักหักพังของวัดภูเขาทอง แล้วจู่ ๆ เสือตัวนั้นก็ได้กระโดดหายเข้าไปที่หลังองค์หลวงพ่อเสือ ช่วงก่อนการบูรณะพระอุโบสถวัดภูเขาทองราว พ.ศ.2560 นั้น
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 14: ซุ้มประตูอุโบสถวัดภูเขาทอง การบูรณะซุ้มประตูอุโบสถ จำนวน 6 ซุ้มประตู ได้ทำการก่อขึ้นรูปตามรูปแบบเดิม จากรูปแบบของซุ้มประตูด้านทิศตะวันออก ของอุโบสถที่มีรูปแบบสมบูรณ์ และต้นแบบจากซุ้มประตูวัดภูเขาทอง ที่จัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เจ้าสามพระยา นำมาใช้เป็นรูปแบบในการก่อซุ้มประตูอุโบสถ อีกทั้งทำการเสริมความมั่นคงแข็งแรง โดยใช้ไม้เนื้อแข็งที่มีความหนา 7 เซนติเมตร กว้าง
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 13: คลองมหานาค คลองมหานาค ตั้งอยู่ที่ตำบลภูเขาทอง อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นแหล่โบราณคดี ประเภทคลองโบราณแห่งหนึ่ง ที่มีลักษณะเป็นคลอง มีอายุตั้งแต่ในสมัยอยุธยา คลองมหานาค เป็นคลองที่ถูกขุดขึ้นมาเพื่อใช้เฉพาะกิจ ในแผ่นดินสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ พ.ศ.2091 เมื่อครั้งที่ได้ข่าวพระเจ้าหงสาวดี ยกทัพจะเข้าตีกรุงศรีอยุธยา พระราชพงศาวดารกล่าวว่า “ฝ่ายพระมหานาคอยู่วัดภูเขาทอง สึกออกมารับอาสาตั้งค่ายกันทัพเรือ ตั้งค่ายแต่วัดภูเขาทองลงมาจนวัดป่าพลู
ทุนวัฒนธรรม ลำดับที่ 12: พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช พระมหาวีรกษัตริย์ของไทย ที่ทรงนำทัพออกศึกสงคราม ต่อสู้กับอริราชศัตรูผู้รุกรานผืนแผ่นดินไทย เพื่อปกป้องอธิบไตยป้องกันชีวิตทรัพย์สินของไพร่ฟ้าประชาชน นับแต่อดีตจวบจนปัจจุบันนั้น พระมหากษัตริย์ที่เป็นที่เทิดทูน และจดจำจารึกในหัวใจคนไทยมากที่สุด คือ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ด้วยทรงกอบกู้เอกราช เกียรติยศ และศักดิ์ศรีของชาติไทย เป็นพระมหากษัตริย์นักรบที่องอาจแกล้วกล้า มีพระปรีชาสามารถทางการรบเป็นเลิศ ตลอดพระชนม์ชีพ ทรงทุ่มเทพระวรกาย และกำลังพระสติปัญญา
